Wat is IX?
Wat zijn Immersive Experiences (IX)?
IX staat voor Immersive Experiences: een meeslepende beleving waarin digitale en fysieke elementen samenkomen. Het draait niet om de technologie zelf, maar om de ervaring en de impact ervan. IX gaat dus verder dan de hardware zoals VR- en AR-brillen. Zie het als een extra, digitale laag die toegevoegd wordt aan de realiteit en diepere ervaringen mogelijk maakt.

Een immersive experience speelt met je zintuigen en creëert zo de beleving van een alternatieve, meer of mindere, digitale realiteit, die als echt overkomt waardoor heel veel andere werelden zich openen.
Deze realiteit beleef je als toeschouwer, of je bent bijvoorbeeld co-creatief binnen het verhaal (je neemt deel aan een virtueel toneelstuk of test een virtueel product). Hierbij worden je zintuigen gevoed met een bijvoorbeeld VR- of AR-bril. Een VR-headset is het high-end device van IX-consumptie, en is door de intense beleving van je zintuigen vaak niet langer vol te houden dan een half uur.
De term Immersive Experiences (IX) is een overkoepelende term, met naast Virtual Reality (VR) en Augmented Reality (AR) ook Mixed Reality (MR) en eXtended Reality (XR). De meeste immersive experiences worden inmiddels beleefd op een monitor, tablet of iemands mobiel. Naast het visuele speelt geluid inmiddels ook een belangrijke rol in IX. Gevoel (druk/temperatuur op je huid, spanning in je spieren) staat nog in de kinderschoenen en wordt (nog) weinig ingezet, maar zorgt voor een nog 'levensechtere' ervaring; je kunt bijvoorbeeld realistische weerstand voelen, terwijl je in een virtuele tennisbal knijpt.
IX biedt een interessante economische kans voor de Nederlandse creatieve industrie (die wereldwijd in de top 10 staat). De mondiale markt voor immersive producties groeit jaarlijks 25-35%, tot naar verwachting 100 tot 150 miljard euro in 2030.
De kansen voor de creatieve industrie liggen in het maken van hoogwaardige IX-content, maar ook in het direct aanbieden van IX aan de consument. Denk hierbij aan het bijwonen van culturele evenementen of het bezoeken van cultureel erfgoed vanuit je huiskamer, grootschalige artistieke IX-installaties op locatie, en immersieve mediashows waarbij je actief meedoet en naar andere werelden wordt gevoerd.
Naast vermaak wordt er een grote maatschappelijke impact verwacht van IX. Het belooft begrip, empathie en plezier te verhogen, en participatie en samenwerking te versterken in verschillende sectoren van onze samenleving. Denk bijvoorbeeld aan mogelijkheden om inclusiviteit te versterken en duurzaam gedrag te bevorderen, door in elkaars wereld of een andere realiteit te stappen, maar ook aan het trainen van de brandweer of medisch personeel, en het behandelen van angsten.
Ook liggen er in veel sectoren in Nederland economische kansen op het gebied van IX: om de productiviteit te verhogen, kosten te verlagen, en de arbeidsmarkt-krapte aan te pakken. Zo leer of werk je sneller je sneller met IX.
IX is groot geworden in gaming en entertainment, maar ook in te zetten voor maatschappelijke vraagstukken op het gebied van:
- Sneller innoveren en leren
- Betere mentale en fysieke gezondheid
- Versnelling verduurzaming in verschillende sectoren
- Invloed op gedrag, denk aan participatie en inclusie
- Slimmer inzetten van schaarse onderwijs-capaciteit
- Beter ontwerpen door virtualisering
- Lager energieverbruik
McKinsey onderscheidt vier componenten voor (veilige) immersive experiences:
- Content en beleving: Alles wat je ziet, hoort en ervaart in een immersive omgeving, zoals avatars, 360°-video’s, virtuele objecten, verhaallijnen en games
- Platformen: De digitale omgevingen waarin IX plaatsvinden, zoals Meta Horizons, Roblox, YouTube, Netflix en SteamVR
- Hardware & infrastructuur: De technologie die IX mogelijk maakt, zoals VR-headsets, 360°-camera’s, 5G, haptische feedback (voor tastbare interacties), hologrammen en krachtige grafische processors (GPU’s)
- Fundamentele technologieën: De basis waarop IX draait, zoals blockchain (voor eigendom en transacties), identity-management (voor gebruikersherkenning), betalingen, renderfarms (voor snelle grafische verwerking) en cybersecurity
Deze vier niveaus zorgen samen voor een interactieve, meeslepende en veilige IX-beleving.